De Cubaanse cultuur



Als je aan Cuba denkt dan roept het de beelden op van oldtimers, sigaren, salsa en rum. Maar ook van de Cubaanse Revolutie, Che Geuvara, Fidel Castro en Ernest Hemingway.
De cultuur van Cuba is ontstaan uit een complexe mengeling van verschillende bevolkingsgroepen met hun eigen diverse roots. Het Cubaanse volk en hun gewoonten zijn gebaseerd op de Afrikaanse, Europese en inheemse Indiaanse invloeden. Afrikaanse slaven en de Spanjaarden namen hun eigen cultuur en muziek mee naar Cuba. De Cubaanse muziekstromingen van de Son, Salsa, mambo, bossa nova, Cha Cha Cha en Merengue zijn een samensmelting van Afrikaanse ritmes en dans met de Spaanse gitaar en melodieën.
De economische basis van de suikerriet- en tabakplantages brachten mensen bij elkaar met de muziek, dans, rum en sigaren als het iconische beelden van Cuba. De Handelsembargo van VS heeft eveneens aan dit beeld een belangrijke bijdrage geleverd. De oldtimers op de Cubaanse straten en wegen zijn er niet meer weg te denken.
Havana is het culturele centrum van Cuba. Het is een levendige stad met een bruisend nachtleven en prachtige architectuur. In het Nationale Museum in Havana krijg je een goede indruk van de vele kunststromingen die Cuba rijk is.


Capitool in Havana Cuba
El Capitolio in Havana


Cubaanse muziek

De muziek, muziekinstrumenten en dans van Cuba zijn voornamelijk van Europese en Afrikaanse oorsprong. De meeste genres van de huidige Cubaanse muziek zijn een megeling van deze twee grote bronnen. Bijna niets is echter overgebleven van de oorspronkelijke Indiaanse tradities.
De muzikale innovaties van Cuba zijn voortgekomen uit de transculturele interactie tussen Afrikaanse slaven die zich op de grote suikerrietplantages vestigden en de Spanjaarden die tabak op kleine boerderijen verbouwden.
De Afrikaanse slaven en hun nakomelingen reconstrueerden een groot aantal percussieinstrumenten en bijbehorende ritmes. De grote instrumentale bijdrage van de Spanjaarden was hun gitaar, maar nog belangrijker: de traditie van de Europese muzieknotatie en technieken van de muzikale compositie. Dit heeft uiteindelijk opgeleverd dat de elementen van de Afrikaanse geloof, muziek en dans zijn geïntegreerd in de populaire folkvormen.

Een van de belangrijkste ritmische fusies in de Cubaanse muziek is de Son. Andere typische Cubaanse muziekstijlen zijn de Habanera, Guaracha, Danzón, Rumba, Bolero, Chachachá, Mambo, Cha-Cha-cha, Punto en de vele variaties op deze thema's. Cubaanse muziek is ook immens populair en invloedrijk geweest in andere landen. Het was de oorspronkelijke basis van salsa en heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van de Jazz, de Argentijnse Tango, Ghanese High-Life, West-Afrikaanse Afrobeat en Spaanse Nuevo Flamenco.

Cuba muziek

'Criollo', de Cubaanse keuken

De Cubaanse economie kent een gebrek aan olie, landbouwmachines en veevoer. Hierdoor bestaan er voedseltekorten en is zelfs voedsel op rantsoen, waardoor de de keuze in eten beperkt is. De traditionele Cubaanse keuken is, zoals de meeste culturele aspecten van dit land, een mix van Spaanse, Afrikaanse en Caribische gerechten. Daarbij wordt gebruik gemaakt van locale producten. De meest populaire ingrediënten zijn zwarte bonen, rijst, Cassave, eieren, tomaten, sla, kip, rundvlees en varkensvlees. Bekende gerechten zijn Moros y Cristianos (zwarte bonen en rijst), arroz con pollo (kip en rijst) en picadillo (gehakt vlees en rijst). Maar op de menukaart van diverse paladares (particulier huiskamerrestaurantjes) kun je ook kiezen voor een heerlijke kreeft, gegrilde garnalen of huisgemaakte Cuban flan (vlaai).

De oldtimers

De straten van Cuba worden beheerst door de vele klassieke Amerikaanse auto's. De reden hiervan is dat de Cubanen alleen auto's mogen kopen en verkopen die voor de Cubaanse Revolutie van 1959 al op Cuba waren. De oldtimers zijn met Rum en Salsa een van de typisch toeristische trekpleisters van Cuba geworden. Echter, in 2014 heeft Raul Castro de invoer van nieuwe auto's toegestaan, wat betekent dat de Cubanen hun oude oldtimers kunnen gaan inruilen voor een nieuwe auto.

Cubaanse sigaren

De sigaren uit Cuba worden als uniek beschouwd. Vanwege het vruchtbare land, het uitstekende klimaat voor het telen van de tabak en de expertise van Cubaanse sigarenmakers worden volgens de kenners in Cuba de beste en lekkerste sigaren van de wereld gemaakt. Uit het district Vuleta Abajo komen de beroemde sigarenmerken als Cohiba, Montecristo, Romeo Y Julieta en Partagas. De Cubaanse sigaren zijn meestal wat zwaarder, maar ook voller van smaak. Behalve Che Guevara en Fidel Castro waren ook Winston Churchill en John F. Kennedy vervende rokers van Cubaanse sigaren.

Cuba sigaren


Oldtimer Trinidad Cuba
Oldtimer in Trinidad


Cubaanse rum

In 1493 nam Christopher Columbus stekken van de suikerriet mee op zijn reis naar Amerika naar de Cariben. Het Caribisch gebied bleek namelijk het ideale klimaat te hebben voor het verbouwen van suikerriet. Suikerriet levert naast suiker ook het sap Melasse op, wat de basis is voor rum. Door de grote vraag naar suiker in Europa werden vele suikerrietplantages in de koloniën in de Cariben opgericht. Hiervoor werden voor de teelt en productie ook vele Afrikaanse slaven naar Cuba getransporteerd.
In de 19e eeuw nam met de introductie van de stoommachine de verwerking van suikerriet en productie van rum aanzienlijk toe. In de tweede helft van de 19e eeuw werden in Cuba grote hoeveelheden rum geproduceerd voor de export onder de merknamen Bacardi, Bocoy en Havana Club. Na de Cubaanse Revolutie werd in 1959 de rumproductie in beslag genomen door de Cubaanse regering. Het merk Havana Club wordt nog op Cuba geproduceerd. De familie Bacardi heeft haar onderneming vanaf de Bahama's voortgezet.
Cuba heeft een aantal beroemde rumcocktails voortgebracht. Mojito, Cuba Libre en Ron Collins en Daiquiri zijn cocktails die hier vandaan komen.

Cubaanse Rum

Ernest Hemingway

In de periode van medio 1939 tot 1960 woonde Ernest Hemingway in het huis La Finca Vigia in Havana. Hier heeft hij negen romans geschreven, waaronder het boek "For whom the bell tolls" en "The Old man and the sea". In 1954 won hij de Nobelprijs voor Literatuur. Na de Cubaanse Revolutie van begin 1959 was Hemingway zeer goed bevriend met Fidel Castro. Na zijn dood heeft de Cubaanse regering het huis ingericht als museum gewijd aan Hemningway.

Museum Ernest Hemingway

Architectuur

De architectuur in Cuba heeft haar oorsprong van de Spaanse veroveraars. Het typische koloniale stijl is duidelijk geinspireerd door gebouwen in Spanje. Niet verwonderlijk als je beseft dat Cuba meer dan 400 jaar lang een Spaanse kolonie was.
El Capitolio (het Capitool) was tot de Cubaanse Revolutie de zetel van de Cubaanse regering. Tegenwoordig is de Cubaanse Academie van Wetenschappen in het gebouw gevestigd. Het ontwerp van dit gebouw was duidelijk geïnspireerd op het Amerikaanse Capitool, dat eveneens in renaissance-stijl is gebouwd.